Opieka naprzemienna polega na tym, że każdy z rodziców opiekuje się dzieckiem w takim samym albo porównywalnym zakresie. Fakt, że dziecko spędza podobną ilość czasu z obojgiem rodziców, ma wpływ na alimenty. Poniżej znajdziesz najważniejsze informacje dotyczą alimentów przy opiece naprzemiennej.
JAK USTALANE SĄ ALIMENTY PRZY OPIECE NAPRZEMIENNEJ?
Ogólna zasada jest taka, że przy opiece naprzemiennej sąd powinien ustalić, że każdego z rodziców obciążają koszty utrzymania dziecka i że każdy rodzic ma równy udział w ponoszeniu tych kosztów.
Sprowadza się to do tego, że każdy rodzic ponosi koszty utrzymania dziecka w tym czasie, kiedy dziecko u niego przebywa.
Wyjątkowo mogą zdarzyć się sytuację, że przy opiece naprzemiennej sąd zdecyduje o zasądzeniu alimentów do rąk jednego z rodziców. Tak może być w przypadku, kiedy różnica w statusie materialnym i zarobkach obojga rodziców, różni się od siebie znacząco.
KIEDY USTALA SIĘ OPIEKĘ NAPRZEMIENNĄ?
Sądy orzekają opiekę naprzemienną wtedy, kiedy oboje rodzice są zgodni i porozumieli się co do tego, w jaki sposób opieka ta ma wyglądać. Jeżeli pomiędzy rodzicami istnieje spór i jeden z nich chce opieki naprzemiennej, a drugi nie godzi się na nią – sąd z reguły odmówi opieki naprzemiennej. W takich sytuacjach, wyjątkowo, sąd może ustalić opiekę naprzemienną, jeżeli z opinii biegłych będzie wynikało, że dziecko tego potrzebuje i że będzie to miało pozytywny wpływ na jego rozwój.
OPIEKA NAPRZEMIENNA – JAK USTALIĆ HARMONOGRAM OPIEKI?
Jeżeli rodzice są się w stanie porozumieć, mogą co do zasady ukształtować opiekę według swojego uznania – sąd nie powinien ingerować w ustalenia stron. W zależności od sposobu życia i możliwości rodziców, wieku dziecka i jego potrzeb, opieka może być podzielona np. w ten sposób, że dziecko spędza jeden albo dwa tygodnie u jednego rodzica i po tym czasie następuje zmiana. Ale nie musi to wyglądać w ten sposób. Poniżej przykłady orzeczeń sądowych, w których sąd orzekał opiekę naprzemienna.
Przykład I (wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 27 listopada 2017 r., IV C 1212/17; link do pełnego orzeczenia znajdziesz tutaj):
Sąd ustalił, że każdy z rodziców będzie naprzemiennie sprawował osobistą opiekę nad małoletnią córką stron – J. K. urodzoną dnia (…) w W. w miejscu swojego pobytu od poniedziałku od chwili odebrania dziecka z placówki wychowawczej lub oświatowej do kolejnego poniedziałku do chwili zaprowadzenia dziecka do tej placówki, przy czym w poniedziałek dnia 4 grudnia 2017r. ojciec odprowadzi dziecko do placówki a odbierze dziecko tego dnia matka, zaś w kolejnym tygodniu odwrotnie; z zastrzeżeniem, że opieka naprzemienna tak orzeczona nie obowiązuje w okresach niżej wyszczególnionych, w których opiekę nad dzieckiem rodzice będą sprawowali również naprzemiennie, przy czym matka będzie sprawowała opiekę:
- a) w okresie wakacji letnich:
– w latach parzystych od dnia 1 lipca od godziny 10 00 do dnia 15 lipca do godziny 18 00
– w latach nieparzystych od dnia 1 sierpnia od godziny 10 00 do dnia 15 sierpnia do godziny 18 00
- b) w okresie ferii zimowych:
– w latach parzystych: w pierwszy tydzień ferii zimowych od poniedziałku od godziny 10 00 do niedzieli do godziny 18 00
– w latach nieparzystych: w drugi tydzień ferii zimowych od poniedziałku od godziny 10 00 do niedzieli do godziny 18 00
- c) w okresie Świąt Bożego Narodzenia:
– w latach parzystych od dnia 25 grudnia od godziny 16 00 do dnia 26 grudnia do godziny 18 00
– w latach nieparzystych od dnia 24 grudnia od godziny 10 00 do dnia 25 grudnia do godziny 16 00
- d) w okresie Świąt Wielkanocnych:
– w latach parzystych: w Niedzielę Wielkanocną od godziny 10 00 do Poniedziałku Wielkanocnego do godziny 10 00
– w latach nieparzystych: w Poniedziałek Wielkanocny od godziny 10 00 do wtorku do odprowadzenia dziecka do placówki edukacyjnej
- e) w tzw. „długi weekend majowy”:
– w latach parzystych od dnia 30 kwietnia od godziny 18 00 do dnia 3 maja do godziny 18 00
- f) w tzw. „weekend Bożego Ciała”:
– w latach parzystych od środy od godziny 18 00 do niedzieli do godziny 18 00
natomiast ojciec będzie sprawował opiekę odpowiednio w pozostałych latach i okresach.
Przykład II (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2020 r., V ACa 776/18, link to pełnego treści orzeczenia znajdziesz tutaj):
Sąd ustalił, że rodzice będą sprawować nad małoletnimi dziećmi O. K. i I. K. pieczę naprzemienną w ten sposób, że:
- a) dzieci będą pod opieką ojca od każdej niedzieli od godz. 20:00 do każdego wtorku, kiedy to ojciec odwiezie dzieci o godz. 20:00 do miejsca zamieszkania matki,
- b) dzieci będą pod opieką matki od każdego wtorku od godz. 20:00 do każdego czwartku do godz. 20:00 w tygodniach nieparzystych roku, kiedy to matka odwiezie dzieci do miejsca zamieszkania ojca, zaś w tygodniach parzystych roku matka będzie kontynuować opiekę do niedzieli do godz. 20:00, kiedy to odwiezie dzieci do miejsca zamieszkania ojca o godz. 20:00,
- c) w tygodniach nieparzystych roku dzieci będą pod opieką ojca od czwartku od godz. 20:00 do wtorku, kiedy to ojciec odwiezie dzieci do miejsca zamieszkania matki o godz. 20:00.
Oba podane przykłady są dość szczegółowe. Z mojego doświadczenia wynika, że jeżeli rodzice chcą się porozumieć, to niekoniecznie muszą aż tak szczegółowo określać plan opieki naprzemiennej. Przy dobrej woli obu stron, szczegóły – np. godzina odwiezienia dziecka do drugiego rodzica – mogą być ustalane na bieżąco i nie trzeba tego zapisywać w orzeczeniu sądowym.
Podsumowując, w praktyce orzeczenie opieki naprzemiennej wiąże się najczęściej z równym rozłożeniem alimentów na obojga rodziców. Każdy z nich ponosi wówczas koszty utrzymania dziecka w czasie i za okres, kiedy dziecko u niego przebywa.
Jeżeli rodzice chcą ustalić opiekę naprzemienną, warto, żeby do sprawy sądowej przedłożyli porozumienie rodzicielskiej, podpisane przez nich obojga. Przyspieszy to znacznie postępowanie i ułatwi sprawę sądową o ustanowienie opieki.
Ustalając harmonogram opieki naprzemiennej, warto zachować zdrowy rozsądek i niekoniecznie ustalać drobiazgowo wszystkie najmniejsze szczegóły opieki. Zbyt szczegółowy harmonogram może utrudnić codzienne funkcjonowanie i powodować frustrację.
Jeżeli potrzebujesz pomocy w opracowaniu harmonogramu opieki naprzemiennej, uzyskaniu porady prawnej albo kompleksowym poprowadzeniu sprawy o opiekę naprzemienną – zapraszam do kontaktu z moją kancelarią: tel. 661 388 756, e-mail: biuro@zabickaluszcz.pl.
