Posiadanie przez jednego z małżonków samochodu w leasingu może rodzić wątpliwości na etapie sprawy rozwodowej i podziału majątku wspólnego. Najczęściej pojawiające się pytania w tym zakresie, to:
- Do kogo należy samochód wykupiony z leasingu przed albo po rozwodzie?
- Jak rozliczyć raty leasingowe spłacane przez małżonka przed i po rozwodzie?
W dzisiejszym artykule skupię się na wyjaśnieniu wymienionych wyżej kwestii, a więc udzieleniu odpowiedzi na pytania dotyczące leasingu w sytuacji, kiedy małżonkowie pozostają we wspólności majątkowej małżeńskiej i kiedy umowa leasingu została zawarta w trakcie małżeństwa.
Umowa leasingu samochodu zawarta w trakcie małżeństwa
W umowie leasingu mamy dwie strony: finansującego – a więc tego, który nabywa samochód i oddaje go do używania korzystającemu i korzystającego – czyli podmiot, który bierze samochód w używanie. W zamian za używanie z samochodu, korzystający płaci na rzecz finansującego – w trakcie umowy – określone wynagrodzenie ratalne.
W trakcie trwania umowy leasingu samochodu, korzystający nie jest jego właścicielem. Może się nim stać, jeżeli wykupi samochód z leasingu, na warunkach określonych w umowie leasingu z opcją wykupu.
I tutaj zatrzymajmy się na chwilę. Mając na uwadze opisane wyżej cechy umowy leasingu, przy podziale majątku małżonków, możemy mówić o następujących prawach, które mogą wchodzić do majątku wspólnego:
- Prawo do korzystania z leasingowanego samochodu oraz roszczenie o jego wykup – w okresie od zawarcia umowy leasingu do wykupu samochodu oraz
- Prawo własności wykupionego samochodu – od momentu jego wykupu.
Wykup samochodu przed rozwodem
Jeżeli do wykupu samochodu z leasingu (a więc nabycia prawa własności do pojazdu) dojdzie przed rozwodem, to prawo własności samochodu wejdzie do majątku wspólnego małżonków.
Wykup samochodu po rozwodzie
A co w przypadku wykupu samochodu po rozwodzie? Prawo własności samochodu wykupionego z leasingu po rozwodzie, również wejdzie do majątku wspólnego. Można więc podsumować, że niezależnie od tego, czy samochód zostanie wykupiony przed, czy po rozwodzie, stanie się składnikiem majątku wspólnego. W tej sprawie wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. II CSK 322/14 – potwierdzając wymienioną wyżej regułę.
Przy podziale powinno przyjąć się więc co do zasady, że małżonkowie mają prawo do samochodu w równych częściach. To, komu samochód zostanie przyznany na wyłączną własność i jak sąd ustali wysokość spłaty drugiego małżonka – zależy od konkretnej sytuacji.
Czy w związku z powyższym, nie ma znaczenia moment, w którym dojdzie do wykupu?
Moment wykupu ma znaczenie dla rozliczenia rat leasingowych:
- Jeżeli małżonek wykupił samochód przed rozwodem, to raty leasingowe spłacone z majątku wspólnego, nie podlegają rozliczeniu, a oboje małżonkowie mają prawo do samochodu w udziałach po 1/2.
- Jeżeli wykup został przeprowadzony po rozwodzie, to małżonek, który dokonał wykupu i spłacał raty leasingowe po rozwodzie z majątku osobistego, może żądać od byłego małżonka przy rozliczeniu majątku, zwrotu połowy wartości rat leasingowych. Oznacza to, że w takiej sytuacji były małżonek, który nie był stroną umowy leasingu i nie spłacał rat leasingowych, ma prawo do wartości połowy samochodu, ale musi rozliczyć połowę rat leasingowych spłacanych po rozwodzie przez drugiego małżonka – stronę umowy leasingu.
Jeżeli zdarzyłaby się sytuacja, że na chwilę dokonania podziału, samochód nie został jeszcze wykupiony i raty leasingowe są nadal spłacane, to podziałowi będzie podlegało prawo majątkowe do korzystania z samochodu i roszczenie o jego wykup, a także raty leasingowe spłacone po rozwodzie przez małżonka będącego stroną umowy.
Jeżeli potrzebujesz wsparcia prawnego w sprawie o rozwód albo podział majątku wspólnego, opiekę, kontakty, czy władzę rodzicielską nad dziećmi, zapraszam do kontaktu z moją kancelarią.
Jeżeli jesteś przedsiębiorcą i interesuje Cię temat udziałów w spółce z o.o. w sytuacji rozwodowej, zapraszam Cię do przeczytania artykułu: Rozwód a spółka z o.o. – co dzieje się z udziałami po rozwodzie? Jak chronić firmę w trakcie rozwodu?
