Ochrona majątku w trakcie procesu rozwodowego może mieć różne formy. Dzisiaj skupię się na jednej z nich, tj. rozdzielności majątkowej.
Kiedy ustanawia się rozdzielność majątkową?
Rozdzielność majątkową ustanawia się wtedy, kiedy małżonkowie pozostają we wspólności majątkowej małżeńskiej. To znaczy wtedy, kiedy ani przed ślubem, ani po nim, nie zawarli intercyzy (intercyza = umowa u notariusza, w które małżonkowie ustanawiają rozdzielność majątkową) oraz nie wystąpili do sądu o ustanowienie rozdzielności majątkowej.
Jaka jest różnica pomiędzy wspólnością majątkową a rozdzielnością majątkową?
Gdybyśmy chcieli obrazowo przedstawić różnicę między wspólnością majątkową małżeńską, a rozdzielnością majątkową, to moglibyśmy wyobrazić sobie to w ten sposób:
- Wspólność majątkowa to jeden wspólny koszyk, w którym znajduje się wszystko to, co małżonkowie nabyli po zawarciu związku małżeńskiego. Ogólnie – to co otrzymane i zarobione po ślubie, jest wspólne. Czy są jakieś wyjątki? Tak, kodeks rodzinny i opiekuńczy wymienia przypadki, w których pewne składniki majątku nabyte po ślubie należą wyłącznie do tego małżonka, który je otrzymał.
Przykład: Po ślubie mąż otrzymał od rodziców w darowiźnie działkę. W umowie darowizny nie ma mowy o tym, że działka jest darowana również żonie. W takiej sytuacji nieruchomość należy wyłącznie do męża pomimo tego, że otrzymał ją po zawarciu związku małżeńskiego.
- Rozdzielność majątkowa to kilka koszyków:
- Jeżeli małżonkowie dokonali rozdzielności w trakcie trwania małżeństwa, to mamy jeden wspólny koszyk z majątkiem wspólnym oraz dwa osobne koszyki z majątkami odrębnymi – jeden należy do żony, a drugi do męża.
Przykład: Dwa lata po ślubie małżonkowie zawarli intercyzę albo udali się do sądu po to, aby to sąd ustanowił rozdzielność majątkową. Mamy więc wspólny majątek obejmujący to, co nabyte od ślubu do momentu rozdzielności majątkowej i dwa odrębne majątki męża i żony, które zawierają to, co zostało nabyte przez każdego z nich od momentu ustanowienia rozdzielności majątkowej.
- Jeżeli małżonkowie zawarli intercyzę przed ślubem – mamy dwa osobne koszyki, w każdym z nich odrębny majątek żony i odrębny majątek męża.
Przykład: Intercyza zawarta przed ślubem: zarobki męża należą wyłącznie do niego, a zarobki żony wyłącznie do niej.
Po co rozdzielność majątkowa w trakcie rozwodu?
Na rozwód w Rzeszowie trzeba czekać obecnie ponad pół roku – jeżeli mówimy o zgodnym rozstaniu. W sprawach, w których istnieje spór – sprawa rozwodowa może potrwać kilka lat.
W tym czasie życie toczy się dalej, również w sferze ekonomicznej – małżonkowie pracują, kupują spółki, udziały, płacą rachunki, wynajmują mieszkanie, prowadzą działalność gospodarczą, spłacają kredyt, ponoszą koszty utrzymania dzieci itd.
Jeżeli nie ustanowili wcześniej rozdzielności majątkowej – obowiązują ich cały czas reguły dotyczące majątku wspólnego – a więc ogólna zasada – to, co nabyte, jest wspólne.
Może więc dojść do sytuacji, kiedy małżeństwo od długiego czasu jest w separacji faktycznej, każdy z małżonków prowadzi osobne życie, ale finansowo nadal pozostają we wspólności majątkowej, czyli nadal gromadzą majątek do jednego, wspólnego koszyka.
Taka sytuacja ma kolosalne znaczenie przy sprawie o podział majątku wspólnego.
Jeżeli małżeństwo nie ma rozdzielności majątkowej, to powstanie ona z mocy prawa dopiero w dniu, w którym uprawomocni się wyrok rozwodowy. A to oznacza, że do podziału będzie wszystko to, co zostało nabyte przez małżonków właśnie do tego czasu.
Co zrobić, aby nie dopuścić do takiej sytuacji i ochronić swój majątek w trakcie rozwodu?
Jednym z rozwiązań jest właśnie wystąpienie do właściwego sądu o ustanowienie rozdzielności majątkowej.
Rozpad małżeństwa oraz separacja faktyczna i prowadzenie przez każdego małżonka odrębnego życia, jest ważnym powodem, który uzasadnia ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej.
Z jaką datą sąd orzeka rozdzielność majątkową?
Sąd określa w wyroku datę, od której ustanawia rozdzielność majątkową. Z reguły rozdzielność zostaje ustanowiona z dniem wniesienia powództwa, ale możliwe jest też ustanowienie rozdzielności z datą wsteczną.
Kiedy sąd ustanawia rozdzielność z datą wsteczną?
Do ustanowienia rozdzielności z datą wsteczną potrzebne jest zaistnienie wyjątkowego wypadku. Może nim być separacja faktyczna stron – separacja faktyczna, czyli sytuacja, kiedy małżonkowie nie mieszkają razem, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, nie zarządzają wspólnie majątkiem.
Rozdzielność majątkowa z datą wsteczną jest coraz częściej ustanawiana przez sądy i ma bardzo duże znaczenie w sprawie o podział majątku wspólnego, szczególnie jeżeli małżonkowie od długiego czasu żyją w rozłączeniu. Warto zastanowić się nad nią, jeżeli małżonkowi zależy na ochronie majątku, który będzie gromadził w czasie sprawy rozwodowej.
Jeśli potrzebujesz pomocy w sprawie dotyczącej rozwodu, rozdzielności majątkowej, opieki nad dziećmi, kontaktów, podziału majątku wspólnego – zapraszam do kontaktu z moją kancelarią.
