Z mojej praktyki jako radcy prawnego z Rzeszowa, który pomaga Klientom w sprawach rozwodowych, wynika, że emigracja i długa rozłąka, sprzyja osłabieniu więzi i często prowadzi do rozpadu małżeństw żyjących osobno.
Kiedy dochodzi do rozstania, czy rozwodu, para stoi przed problemem ustalenia kontaktów dziecka z tym rodzicem, który mieszka z dala od Polski.
Jest to spore wyzwanie, ponieważ rodzic, który na co dzień nie przebywa w Polsce, musi znaleźć sposób na to, aby utrzymać więź z dzieckiem na odległość.
W jaki sposób można podejść do tej kwestii?
KONTAKTY ZDALNE I SPOTKANIA NA ŻYWO
Kiedy rodzic przebywa za granicą i do Polski przyjeżdża tylko kilka razy w roku, podstawową formą kontaktu z dzieckiem jest kontakt telefoniczny. Mówimy tu zarówno o rozmowach telefonicznych, jak i o rozmowach przez komunikatory (wideorozmowy) i media społecznościowe, a także wymianę smsów i wiadomości tekstowych.
Zdaję sobie sprawę, że utrzymanie i pogłębianie więzi z dzieckiem w tej formie, jest trudne. Małe dzieci często nie wytrzymują zbyt długich wideorozmów, z kolei starsze nie widzą sensu rozmów telefonicznych z rodzicem, którego nie ma na miejscu. Ta forma wymaga od rodzica dużego zaangażowania i w pewnym sensie dopasowania i podążania za dzieckiem.
Spotkałam się już kilkukrotnie z sytuacjami, kiedy w czasie takich kontaktów rodzic nawiązywał relację z dzieckiem poprzez wspólne, zdalne granie w gry komputerowe. Dotyczyło to nastolatków i sprawdzało się całkiem dobrze. Wejście w świat dziecka ułatwiało ojcom nawiązanie relacji z synami, dawało preteksty do rozmów i pozwalało na żywy kontakt z dzieckiem. Trzeba przyznać, że sądy coraz częściej rozumieją taką formę kontaktów (gry komputerowe), ale zwracam uwagę, że sądy zwracają również uwagę, czy rodzic kontroluje ile czasu dziecko spędza w Sieci. Na rozprawach padają pytania m.in. o to, czy rodzic wprowadził narzędzia kontroli rodzicielskiej na telefonie dziecka – warto o tym wiedzieć.
Zdalna forma kontaktów może wymagać zaangażowania drugiego rodzica, jeżeli dziecko jest na tyle małe, że nie może jeszcze samodzielnie korzystać z telefonu/tableta/komputera. Należy to uwzględnić przy ustalania harmonogramu kontaktów – o czym szerzej poniżej.
Drugą formą kontaktu są spotkania z dzieckiem na żywo – w Polsce albo za granicą, w zależności od ustaleń. Temat wyjazdów dziecka za granicę często jest bardzo newralgiczny i trudny dla rodzica mieszkającego z dzieckiem w Polsce. Przy rozstaniu zazwyczaj zaufanie parterów do siebie jest mocno ograniczone i rodzic, który mieszka z dzieckiem w Polsce, boi się, że dziecko nie wróci z takiego wyjazdu. Ta kwestia wymaga omówienia i porozumienia z drugim rodzicem.
NA CO ZWRÓCIĆ UWAGĘ USTALAJĄC KONTAKTY DZIECKA Z RODZICEM MIESZKAJĄCYM ZA GRANICĄ?
W sytuacji, kiedy każdy z rodziców prowadzi własne życie w innym kraju, ważna jest elastyczność i dostosowanie do rytmy życia byłego partnera/partnerki. Chodzi tu m.in. o uwzględnienie trybu pracy, różnic stref czasowych, dostępność dzieci.
Przy kontaktach zdalnych/telefonicznych, warto pamiętać o tym, żeby:
- Ustalić godzinę, częstotliwość i czas rozmów rodzica z dzieckiem – jest to dobre rozwiązanie przy dzieciach młodszych, które nie mogą jeszcze samodzielnie posługiwać się telefonem. Wprowadza to rytm i porządek do kontaktów i niweluje nieporozumienia między rodzicami. Ułatwia planowanie własnego życia i jednocześnie stabilizuje sytuację dziecka – dziecko wie, kiedy może spodziewać się kontaktu od drugiego rodzica.
Przy starszych dzieciach – nastolatkach, którzy posiadają już własne telefony/tablety/komputer, harmonogram nie musi być szczegółowo określany. W ugodzie dotyczącej dziecka można zawrzeć zapis, że rodzic będzie uprawniony do nieograniczonych kontaktów zdalnych z dzieckiem. Realizacja kontaktów zależy wtedy głównie od tego, czy rodzic potrafi nawiązać więź z dzieckiem.
- Kontakty nie powinny być kontrolowane przez drugiego rodzica. Przysłuchiwanie się rozmową telefonicznym, czy też ingerowanie w ich treść, nie powinno mieć miejsca. Obecność drugiego rodzica może wytwarzać presję na dziecku i krępować go w swobodnych rozmowach z drugim rodzicem.
Przy kontaktach osobistych z dzieckiem, warto ustalić z drugim rodzicem:
- Czas kontaktu z dzieckiem. Często jest tak, że przyjazdy z zagranicy są nieregularne i trudno je przewidzieć. Można wtedy określić ramy czasowe kontaktów, np. trzy tygodnie wakacji w lipcu albo sierpniu, tydzień ferii zimowych, Święta Bożego Narodzenia i Wielkanoc w dniach … itp.
Aby uniknąć nieporozumień, w ugodzie warto sprecyzować czas, w którym rodzic przyjeżdżający do Polski powinien poinformować drugiego rodzica o przyjeździe i planowanych kontaktach z dzieckiem. Jest to dobra praktyka, ponieważ wakacje oraz ferie wymagają zazwyczaj wcześniejszego zaplanowana. Chodzi o to, aby rodzic mieszkający z dzieckiem w Polsce miał również swój czas na to, aby ułożyć własne plany z dzieckiem.
- Miejsce kontaktów – czy kontakty mają być realizowane na terenie Polski, czy też mogą odbywać się za granicą. Jeżeli dzieci są małe, można zrobić to elastycznie i określić, np. że do ukończenia …. lat przez dziecko, kontakty będą odbywać się w Polsce, a od ukończenia … lat, możliwe jest zabranie dziecka za granicę.
Przy tym warto również ustalić kto dysponuje dokumentem tożsamości dziecka i w jaki sposób dokument ten będzie przekazywany między rodzicami.
Negocjując z drugim rodzicem ugodę w sprawie kontaktów z dzieckiem, nie warto się spieszyć. Ważne jest, żeby w negocjacjach ustalić wszystkie istotne kwestie i nie pozostawiać niedomówień, ponieważ te prędzej, czy później ujawnią się.
Jeżeli zawarcie ugody nie jest możliwe, ponieważ rodzice nie doszli do porozumienia, kontakty można ustalić przez sąd, składając odpowiedni wniosek.
Jeżeli potrzebujesz wsparcia w sprawie o ustalenie kontaktów z Twoim dzieckiem, zapraszam do kontaktu z kancelarią.
