Ustalenie kontaktów z dzieckiem po rozwodzie jest bardzo istotną kwestią, która ma znaczący wpływ na to, jak ostatecznie ukształtuje się relacja dziecka z każdym z rodziców.
DLACZEGO TEMAT KONTAKTÓW Z DZIECKIEM PO ROZWODZIE JEST TAK KLUCZOWY?
Po rozwodzie rodzice często muszą na nowo ułożyć rytm życia, wypracować zakres odpowiedzialności i ustalić, jak dziecko będzie spędzać czas z każdym z nich. Rodzice rozstają się ze sobą, ale nie z dzieckiem. Po rozwodzie muszą więc z jednej strony ułożyć sobie na nowo życie osobiste, a z drugiej ukształtować relację z dzieckiem w nowej rzeczywistości. Jest to nie lada wyzwanie.
Z moje praktyki jako prawnika rodzinnego w Rzeszowie wynika, że ustalenie kontaktów budzi bardzo silne emocje i często jest punktem zapalnym, od którego rozpoczyna się (albo też pogłębia) konflikt między rodzicami. Niestety z przykrością muszę stwierdzić, że zdarzają się sytuacje, w których kwestia kontaktów z dzieckiem jest wykorzystywana w sprawie rozwodowej jako karta przetargowa do uzyskania większych alimentów albo element gry psychologicznej służący odegraniu się na żonie/mężu.
Klienci, których prowadzę w sprawach rozwodowych albo w sprawach o ustalenie kontaktów z dzieckiem, zwykle pytają:
- Czy sąd przyzna mi kontakty weekendowe?
- Czy mogę widzieć dziecko częściej niż raz w tygodniu?
- Czy kontakty mogą być bez obecności drugiego rodzica?
- Czy w ramach kontaktów mogę spędzać z dzieckiem czas za granicą i zabierać go na wakacje?
- Czy sąd przyzna mi opiekę naprzemienną?
Odpowiedź na te pytania zależy od okoliczności konkretnej sprawy i zawsze wymaga analizy.
CO OZNACZAJĄ “KONTAKTY Z DZIECKIEM”?
Kontakty, to czas, który rodzic spędza z dzieckiem. Obejmują więc m.in.:
- spotkania,
- zabieranie dziecka poza miejsce zamieszkania, wraz z nocowaniem poza miejscem zamieszkania
- wspólnie spędzone wakacje, święta, ferie,
- rozmowy telefoniczne i wideorozmowy,
- wiadomości, komunikatory,
- ostatnio coraz popularniejsze – wspólne granie w gry komputerowe,
- każda inna forma podtrzymywania więzi między rodzicem a dzieckiem.
JAK SĄD W RZESZOWIE USTALA KONTAKTY PO ROZWODZIE?
Decyzja o zakresie kontaktów rodzica z dzieckiem, zapada na podstawie:
- dobra dziecka,
- wieku, zdrowia i potrzeb dziecka,
- dotychczasowej opieki i sposobu kontaktowania się z dzieckiem przez rodziców,
- warunków mieszkaniowych,
- możliwości logistycznych (szkoła, przedszkole, odległości),
- relacji między rodzicami,
- opinii OZSS (Opiniodawczy Zespół Specjalistów Sądowych) – w sprawach, w których występuje silny konflikt.
PRZYKŁADOWE FORMY KONTAKTÓW PO ROZWODZIE (PRAKTYCZNE SCENARIUSZE Z PODKARPACIA)
- Kontakty weekendowe
Spotkania co drugi weekend, np. od piątku 17:00 do niedzieli 18:00.
- Kontakty w tygodniu
Najczęściej 1–2 popołudnia w tygodniu, czasem z odwiezieniem dziecka do szkoły następnego dnia.
- Kontakty świąteczne i wakacyjne
Sąd zwykle dzieli okresy pół na pół:
- Wielkanoc, Boże Narodzenie na zmianę,
- ferie zimowe po tygodniu,
- wakacje po 2 tygodnie.
- Opieka naprzemienna
Dziecko przebywa u jednego rodzica przez określoną ilość czasu, np. tydzień albo dwa, a następnie taką samą ilość czasu spędza z drugim rodzicem. Do tego, aby sąd orzekł opiekę naprzemienną, muszą zostać spełnione konkretne warunki. Największe szanse na opiekę naprzemienną mają rodzice, którzy rozstają się polubownie i są w stanie porozumieć się co do tego, jak opieka ta ma wyglądać.
- Kontakty z nadzorem kuratora – gdy istnieją obawy o dobro dziecka
Ta forma jest wykorzystywana zazwyczaj w sytuacji silnego konfliktu pomiędzy rodzicami oraz uzasadnionymi obawami sądu o dobro dziecka.
CZY DO USTALENIA KONTAKTÓW POTRZEBNA JEST OPINIA OZSS W RZESZOWIE?
Opinia OZSS nie jest wymagana w każdej sprawie dotyczącej ustalenia kontaktów z dzieckiem. Sąd zleca jej przeprowadzenie wtedy, kiedy pomiędzy rodzicami istnieje silny konflikt i brak porozumienia co do sposobu, w jaki mają być realizowane kontakty.
Specjaliści z OZSS, którzy wydają opinie w sprawach kontaktów rodziców z dzieckiem, badają m.in.:
- więzi dziecka z każdym rodzicem,
- zdolności wychowawcze każdego z rodziców,
- kompetencje komunikacyjne,
- poziom konfliktu,
- gotowość rodziców do współpracy.
Więcej informacji na temat badania przeprowadzanego przez OZSS, można znaleźć w artykułach: _____
KIEDY MOŻNA ZMIENIĆ USTALONE WCZEŚNIEJ KONTAKTY?
Kontakty można zmienić zawsze, gdy zmienią się okoliczności sprawy i jeżeli wymaga tego dobro dziecka (art. 113 § 5 kro).
Wśród typowych powodów można wymienić:
- dziecko dorosło i ma inne potrzeby,
- rodzic zmienił pracę i grafik,
- dziecko zaczęło chodzić do szkoły/przedszkola,
- rodzic wyprowadził się bliżej / dalej,
- rodzic wcześniej konfliktowy zaczął współpracować,
- zmieniła się sytuacja zdrowotna dziecka,
- zmieniła się sytuacja zdrowotna rodzica.
KIEDY SĄD MOŻE OGRANICZYĆ KONTAKTY Z DZIECKIEM?
Gdy wymaga tego dobro dziecka, np.:
- przemoc domowa,
- uzależnienia,
- rażące lekceważenie obowiązków rodzicielskich,
- brak zainteresowania dzieckiem.
Nie oznacza to jednak automatycznie całkowitego zakazu kontaktu — często zaczyna się od kontaktów pod nadzorem kuratora.
CO ZROBIĆ, JEŚLI DRUGI RODZIC NIE REALIZUJE KONTAKTÓW?
Jeśli drugi rodzic nie realizuje ustalonych kontaktów, można żądać m.in.:
- zmiany harmonogramu kontaktów,
- ograniczenia kontaktów,
- ustalenia nowych zasad odbioru i odwiezienia dziecka.
Jeśli drugi rodzic uniemożliwia kontakty, można żądać m.in.:
- zagrożenia nakazem zapłaty (art. 59815 kpc),
- zmiany kontaktów lub ich rozszerzenia.
W obu sytuacjach konieczne jest zebranie odpowiednich dowodów, które potwierdzą, że rodzic nie realizuje kontaktów albo utrudnia je. Bez dowodów postępowanie sądowe nie będzie skuteczne, nawet jeżeli strona występująca do sądu, ma rację. Często powtarzam w kancelarii, że w sprawach rodzinnych podstawą są solidne dowody i przygotowanie, a prawda – niestety – nie obroni się sama.
JAK PRZYGOTOWAĆ SIĘ DO SPRAWY O KONTAKTY?
Warto zebrać i uporządkować dowody oraz zastanowić się nad różnymi scenariuszami kontaktów. Przy negocjacjach z drugim rodzicem warto wykazać się elastycznością – czasami nieduże zmiany w pierwotnej wersji pozwalają dojść do porozumienia.
NAJCZĘSTSZE BŁĘDY W SPRAWACH O KONTAKTY (PRAKTYKA Z KANCELARII W RZESZOWIE)
- zgłaszanie do sądu spraw błahych (spóźnienia rodzica w odwiezieniu dziecka o 10–15 minut),
- utrudnianie kontaktów „dla zasady” albo dla odegrania się za rozpad związku
- brak propozycji alternatywnych rozwiązań,
- emocjonalne pisma procesowe – brak skupienia się na faktach i dowodach,
- brak przygotowania do rozpraw i do badania OZSS,
- ignorowanie zaleceń z opinii OZSS.
Im większy spokój i organizacja, tym lepsze decyzje sądu.
FAQ — kontakty z dzieckiem
Czy sąd w Rzeszowie często orzeka opiekę naprzemienną?
Tak, jeśli rodzice mieszkają blisko siebie, potrafią współpracować i są zgodni co do sposobu sprawowania opieki.
Czy można zmienić kontakty z dzieckiem w trakcie roku szkolnego?
Tak — szczególnie jeśli zmieniają się godziny zajęć dziecka lub harmonogram pracy rodzica.
Czy prawnik rodzinny w Rzeszowie jest potrzebny w sprawie o kontakty?
Nie jest obowiązkowy, ale może skutecznie pomóc wynegocjować porozumienie między rodzicami, a w sprawach konfliktowych lub przy opinii OZSS mocno zwiększa szanse na korzystne rozstrzygnięcie.
Podsumowując, kontakty z dzieckiem po rozwodzie to fundament stabilnej relacji pomiędzy rodzicem a dzieckiem. Tyle ile jest par, tyle jest też scenariuszy kontaktów z dzieckiem. Zawsze zachęcam Klientów do tego, aby szukać rozwiązań, które będą adekwatne do ich sytuacji i będą zgodne z dobrem dziecka, a jeżeli to możliwe – dążyć do porozumienia z drugim rodzicem. Warto też skupić się na własnej sytuacji i niekoniecznie wzorować na rozwiązaniach, które sprawdziły się u innej rodziny – to, co sprawdziło się u jednej pary, niekoniecznie sprawdzi się u Ciebie.
W sprawach ustalenie kontaktów, sądy w Rzeszowie i na Podkarpaciu biorą pod uwagę dobro dziecka, możliwości rodziców oraz opinię OZSS (w sprawach konfliktowych). Kontakty można zmieniać, rozszerzać lub ograniczać, jeśli zmieniają się okoliczności sprawy i jeśli przemawia za tym dobro dziecka.
